Çalışma Azmi: Bu özelliğin 7 ile 14 arasında olması yeterlidir. Bu özelliği yüksek olan oyuncular değerlerinde çabuk gelişme gösterir. Yine bu özelliği yüksek olan oyuncular hırslı olurlar.

Cesaret: Bu özelliğin yüksek olması gerekmektedir. Genellikle kaleciler de bu özellik yüksek olur ve olmalıdır. Çünkü kaleciler cesur olmazlarsa kornerlerde top alamaz, tutabilecekleri topa atlamazlar. Aynı şekilde forvetler için de önemlidir.

Konsantrasyon: Büyük maçlarda(derbi, finaller vb) gereken bir özelliktir. Oyuncu çok yetenekli bile olsa, maça konsantre olamazsa yeteneklerini sahaya yansıtamaz. Bu da onun için dezavantaj olur. Yine konsantrasyon özelliği düşük olan bir oyuncunun maçta penaltı kaçırma olasılığı da yüksektir.

Soğukkanlılık: Forvet ve defans oyuncuları için çok önemli olduğunu düşündüğüm bir özelliktir. Bu mevkide oynayan oyuncular arasında bu değer 17 ile 20 arasında ise, diğerlerine göre üstünlük sağlar. Forvetin soğukkanlı olması çok gol atmasına, defansın soğukkanlı olması az hata yapmasına sebebiyet verir.

Yerel Oyuncu Önyargısı: Bu özellik üç faktörün etkisiyle değişime uğrar. İlk olarak transferlerde takıma aldığınız yerli oyuncuların sayısı. Eğer çok ise pozitif, yabancı sayısından az ise negatif yönde etkiler. İkinci faktör ise takımda bulunan yerli ve yabancı oyuncuların sayısıdır. Bu da ilk faktör gibi yerli oyuncu az ise negatif, çok ise pozitif yönde etkiler. Son faktör de takımdaki yerli oyuncuların ilk onbirde başlamasıyla ilgili. Bu da yine üstteki faktörlerle doğru orantılıdır.

Finansal Kontrol: Takımınızın finansal bütçenizi kullanımınızla ilgilidir. Misal aylık gelir. Takımınız her ay çok para kaybediyorsa bu sizin finansal kontrol değerinizi düşürür. Aynı şekilde yıllık maaş bütçesini kullanımınızda bu özelliği etkiler. Maaş bütçesini aşarsanız çok, maaş bütçesinin sonuna yaklaşırsanız biraz daha az, normal seviyede ise etkisiz, az ise iyi yönde etkiler. Transfer bütçesinin ise bu özellikle bir ilgisi yoktur. Tabi transfer bütçesini aşmazsanız.

Olaylara Yaklaşım: Bu özellik oyuncularınıza verdiğiniz izinler, cezalar, maaş yükseltmeleri, sözleşme uzatmaları, transfer listesine konma vb uygulamalar ile ilgilidir. Bir oyuncu izin istediğinde izin verirseniz, maaşının yükseltilmesini istediğinde maaşını yükseltirseniz, sözleşmesini uzatırsanız, takımdan gitmek istediğinde transfer listesine koyarsanız pozitif yönde artar.

Kadro Disiplini: Bu da oyuncularınıza uyguladığınız yönetimle ilgilidir. Diyelim oyuncu antrenmanlara katılmıyor ise ona ceza verirseniz bu özellik iyi yönde artar. Buna benzer şekilde oyuncunuz bir maçta disiplinsiz davranıp oyundan atılırsa ona ceza vermeniz bu özelliğinizi iyi yönde etkiler. Fakat bunları yapmazsanız bu özelliğiniz negatif yönde etkilenir.

Taktiksel Tutarlılık: Bir taktikle uzun süre veya kısa süre oynamanızla ilgilidir. En basitinden bir takım sürekli 4-3-3 oynuyor ve sistemini değiştirmiyorsa bu özelliğiniz artar. Fakat sürekli taktik ve sistem değiştiriyorsanız bu özelliğiniz düşer. Örneğin, Galatasaray‘da 4-3-3 oynatır, Beşiktaş‘ta ise 4-4-2 oynatırsanız bu özelliğiniz yükselmez ve düşebilir de…

FM 2009 Transfer Rehberi
Bu rehberde sizlere transferde yapmanız gereken aşamaları anlatacağım. En başta transfer yapabilmeniz için, listedeki oyuncuları alabilecek kadar transfer bütçenizin olması var. Bütçeniz yetersiz ise, bedelsiz oyunculara yöneleceksiniz.

Genellikle takımlar oyuncularını, normal değerinin üstünde satmaya çalışır. Diyelim ki, Arda Turan‘ın değeri 15M TL, kulüp 25-30M TL para ister. Bu oyunda %90 bu şekilde gerçekleşir. Fakat bazı oyuncular kulüpleriyle problem yaşadıkları zaman kulüpler oyuncuyu transfer listesine koyar veya diğer kulüplere önerir. Özellikle transfer dönemlerinde gerçekleşen bu olay bazen çok iyi oyuncuları, düşük fiyata almamıza sebebiyet veriyor.

Antrenörlüğünü yaptığınız kulüp eğer fazla tanınmış değilse, her ne kadar transfer ve maaş bütçeniz yetse bile oyuncuyu alamayabilirsiniz. Örnek verirsek, bir oyuncuya Man City ve Real Madrid aynı parayı verirse oyuncu Real Madrid‘i seçer. Tabi oyuncunun sevmediği takımlardan birisi Real Madrid değilse. Yine oyuncular oynayabilecekleri kulüpleri tercih eder. Bu da tüm transferleri büyük kulüplerin yapmasını engellemek için yapılmış, iyi bir uygulama.

Bir oyuncu için bonservis bedelinde anlaştıysanız, sıra oyuncunun taleplerini karşılamaya gelir. Eğer üstte belirttiğim gibi tanınmış bir kulüp değilseniz, oyuncular genellikle sizin takımınızı tercih etmez. Her ne kadar çok yüksek maaşlar teklif etseniz bile. Tabi bunda oyuncunun popülerliği de önemlidir. Normalde ise oyuncular sizden belirli bir maaş, imza ücreti, gol başı ücret vb. paralar isterler. Bu paraları karşılayabiliyorsanız oyuncu %99 sizin takımınızı tercih eder. Buna aksi bir başka durum da, oyuncunun takımını çok sevmesi. İsterseniz açık ara dünyanın en iyi takımı olun, oyuncu takımını çok seviyorsa ya gelmez, ya da astronomik rakamlara gelir.

Son olarak şunu da yazayım. İyi bir takımsanız ve almak istediğiniz oyuncu fazla ünü olmayan bir takımdaysa, oyuncunun kafasını karıştırıp kulübüyle problem yaşamasını sağlayabilirsiniz. Böylece oyuncuyu değerinin altına transfer etmiş olursunuz.

Her sezonun başında sizlere sorulan bir sorudur. “Saha genişliği nasıl olmalı?”. Bu seçimi kısa, normal ve geniş olarak ayarlayabilirsiniz. Eğer genişi seçerseniz,
Dezavantajları:
- Takımda oyuncular arası mesafe artar.
- Sistemde kullanılan oyuncuların çalışma azminin ve dayanıklılığının yüksek olması gerekir.
- Takımlarda büyük boşluklar olabilir.
- Alan daraltma işi zorlaşabilir.
- Formasyon olarak 4-3-3 için uygun değildir.
- Takımların yüksek tempoda oynaması gerekir.
- Savunma oyuncularının işi zorlaşır.

Avantajları:
- Takımlarda hızlı oyuncuların için pozitif bir etki yaratır.
- Yaratıcı oyuncular için fırsat yaratır.
- Takımlar kanat oyununu daha etkili oynar.
- Doğrudan veya karışık pas stili bu saha genişliği için idealdir.
- Atak mentalitesi için uygundur.
- Hızlı ofansif oyuncular daha çok gol bulur.

Kısa ve normal saha genişliğinin de avantaj ve dezavantajları vardır. Bunlar,
Dezavantajları:
- Küçük sahada oyuncuların çevik olması gerekir. Çevik olmayan oyuncular için negatif etki gösterir.
- Kanat oyunu fazla etki göstermez.
- Yaratıcı oyuncular için daha çok zorluk yaratır.
- Futbol oynamak için fazla alan olmaz.
- Hızlı oyuncuların gireceği fazla alan mevcut olmaz. Ancak yeteneklerine göre hareket edebilirler.
- Atak takımlarının etkisi azalır.

Avantajları:
- Kısa pas bu saha sisteminde ideal bir seçim olur. Takımın oyununun da etkisi artar.
- Oyun ‘ortadan’ daha iyi yönlendirilebilir.
- Defansif oyun sistemli takımlar için gerekli saha sistemidir.

Bu saha seçimlerinden eğer büyük takımsanız ‘geniş’ seçim daha iyi olur. Eğer liginizde iyi bir takım değilseniz dar(ufak) saha seçimi daha iyi olur. Böylece mücadele gücüyle maçları kazanma şansınız artar.

Graham Clifford tarafından hazırlanan bu yazıyı sizler için kendim yorumlayarak ve çevirerek yazacağım. Bu yazıda taktikler, oyuncuların zihinsel ve teknik özellikleri üzerinde duracağız.

İlk Beklentiler
Eğer seçtiğiniz takım büyük takım değil ise ilk hedefiniz lig olmalıdır. Birkaç sene sonra kadronuz oturduktan sonra Şampiyonlar Ligi veya UEFA’da iyi yerlere gelmeye çalışın. Zaten kadronuzu tam anlamıyla; antrenman, taktik, oyuncuların uyumu vb. kurduysanız birşeyler başaracaksınız.
İpucu: Oyuna ilk başladığınızda, oyuncu satarak veya yönetimden para talep ederek transfer yapınız. Yaptığınız transferler taktiğinizdeki eksik kısımlara olsun.

Ekip
Öncelikle futbol ve teknik ekibi iyi ayarlamalısınız. Kaliteli antrenörlerle anlaşmalı, iyi oyuncuları takımınızda bulundurmalısınız. Oyuncular iyi olup da, teknik ekibiniz vasat düzeyde ise başarıyı biraz geç ve zor yakalarsınız.

Taktik

İyi bir takım kurmak, futbol için yeterli değildir. Siz oyuncuları doğru bir sistem üzerinde oynatamıyorsanız, başaro sağlayamazsınız. Bunun örneklerini bu sene ligimizde gördük. Şimdi sizlere kısaca yapılması gerekenleri yazıyorum.

Tempo: Yavaş tempoda yapılan maçlar hem izleyiciyi sıkar, hem de az pozisyona sebep olur. Buna rapmen yavaş temponun en iyi avantajı oyuncularınızın fazla yorulmamasıdır. Hızlı tempo ise yavaş tempoya göre çok iyidir. Eğer hedefiniz büyük ise, yavaş tempoyu kesinlikle kullanmamalısınız. Yavaş tempo sadece günü kurtarır. Tabi elinizde hızlı, çevik ve iyi pas yapabilen oyuncuların olması lazım.

Yayılma: Genel olarak futbolda dar alanda, kısa paslar tercih edilir. Nedeni ise basit şekilde dar alanda uzun pas atamazsınız. Bu Football Manager 2009‘da da aynı şekilde. Eğer bu şekilde seçim yaparsanız, başarısız olursunuz.

Mentalite: Aslında her oyuncunun kendi mentalitesi mevcuttur. Ofansif oyuncuları atak, defansif oyuncularda savunma mentalitesine sahiptirler. Bu nedenle her oyuncunun kendi mentalitesini ayarlamalısınız. Örneğin; ‘DL’ bölgesi savunma alanı olsa bile, oyuncunuz ofansif açıdan iyi ise siz onun mentalitesini atak üzerine kurabilirsiniz. Fakat iyi değilse de mentalitesini savunma üzerine kurmak en iyisi olacaktır.

Defansif Çizgi: Defansif çizgi sizin oyun anlayışınıza göre değişikliğe uğraması gereken bir özellik. Eğer ofsayt taktiği uyguluyor ve hucüm oyuncularıyla, savunmanın yakın olmasını istiyorsanız çizgiyi ileriye ayarlayacaksınız. Fakat ofsayt taktiği uygulamıyor ve taktiğiniz savunma üzerine ise bu sefer çizgiyi geriye ayarlayacaksınız. Duruma göre de bu ikisinin arasında yer alabilir.

Yaratıcılık Serbestliği: Takım komutları açısından bu özelliği düşük seviyede tutmalısınız. Sadece oyun kurucunuza yaratıcılık serbestliğini yüksek seviyede vermelisiniz. Olursa ki Cristiano Ronaldo veya Lionel Messi tarzında oyunculara da yüksek seviyede yaratıcılık serbestliği verebilirsiniz.

Pas Stili: Bir taktiğin muhtemelen en önemli kısmı. Zira bu seçiminiz, taktiğin diğer komutlarını da etkileyecektir. ‘Kısa Pas – Hızlı Tempo – Dar Alan’, ‘Uzun Pas – Yavaş Tempo – Geniş Alan’ veya ‘Kısa Pas – Dar Alan – Yavaş Tempo’ şeklinde taktik değişikliğe uğrayacaktır.

Pas Odağı: En iyi pas odağı çoğu zaman, her iki kanada oynamaktır. Fakat kanatlarınız yeterli değil veya sadece biri yeterli ise bunu ‘Sağ Kanada’, ‘Ortaya’ şeklinde değiştirebilirsiniz. Bu özelliği belirlemek tamamen size kalmış.

Kapanma: Bu da yaratıcılık gibi, oyuncuya göre ayarlanması gereken bir özellik. Örnek olarak savunma oyuncularının kapanmasını ‘Kendi Sahamıza’ olarak ayarlamalısınız.

Top Kapma: Top kapma ‘Sert’ ise oyuncularınız bolca kart görür. Eğer ‘Orta’ ise bu ihtimal biraz daha düşer fakat bununla orantılı olarak topu çalma oranınızda düşer. ‘Düşük’ ise bu sefer çok az kart görür ve top kaparsınız.

Hedef Adam Ayarı: Eğer seçeneklerden ‘Hedef Adam’ı işaretlediyseniz, bu ayarı kesinlikle yapmalısınız. Hedef Adam olarak seçtiğiniz oyunculara atılacak topların nasıl olması gerektiğini bu kısımdan seçeceksiniz. Ayağa, kafaya, koşu yoluna gibi. Hedef Adam seçilen oyuncular genellikle iyi bir istatistiğe sahip olurlar.

Markaj: Bölge veya adam markajı olarak iki seçeneğe ayrılmış. Eğer iyi bir savunmaya sahipseniz ‘Bölge Markajı’, kötü bir savunmaya sahipseniz ise ‘Adam Markajı’ seçeneğini seçmelisiniz. Tabi bu iyi veya kötü savunma olayı rakibinize göre değişiklik gösterecektir.

Hedef Adam Seçeneği: Bununla ilgili bilgiyi üstte yazmıştım. Eğer ilerideki oyuncunuzdan üst düzeyde yararlanmak istiyorsanız, bu seçeneği kullanmalısınız.

Oyun Kurucu Seçeneği: Takımda atakları başlatan ve yöneten adam. Gerard, Ronaldinho gibi. Bu oyuncu takımınızda ataklara yön verir ve başlatır.

Ofsayt Taktiği: Çok risklidir. %100 tutmaz. Bu nedenle bu seçeneği işaretlemenizi tavsiye etmiyorum.

Kontra Atak: Defansif taktiklerde bu seçeneği kullanmak gerekir. Veya öne geçtiğinizde savunma yapacaksanız, yine bu seçeneği işaretlemelisiniz.

Dip Not: ‘Hedef Adam’ seçtiğiniz oyuncunun hava toplarında etkili ve bitirici olması önemlidir. Böylece daha fazla gol atarlar. Taktikte kornerleri ‘Altı Pas’ içerisine ayarlarsanız ve oyuncunuzu da ‘Kaleciye Meydan Okuma’ şeklinde yaparsanız yine sezon içerisinde çok gol bulursunuz.

İyi Bir Taktik Örneği(1)

Sistem: 4-1-2-1-2
Pas Stili: Kısa
Tempo: Yavaş
Top Kapma: Normal
Pas Odağı: Her iki kanada
Yayılma: Dar
Markaj: Alan
Defansif Çizgi: Geride(%25)

İyi Bir Taktik Örneği(2)

Sistem: 4-4-2
Pas Stili: Doğrudan
Tempo: Hızlı
Top Kapma: Normal
Pas Odağı: Karışık
Yayılma: Geniş
Markaj: Alan
Defansif Çizgi: Geride(%25)

İpucu: Bir taktiğin takıma uyum sağlaması biraz uzun sürebilir. Sabırlı olmanızı tavsiye ederim.